O Zbożach

PSZENICA ZWYCZAJNA (Triticum vulgare)

 

PSZENICA ZWYCZAJNA (Triticum vulgare)

 

Pszenica należy do zbóż chlebowych oraz paszowych. Głównym kierunkiem użytkowania ziarna pszenicy jest przerób na mąkę. Wykorzystuje się ją w piekarnictwie, cukiernictwie, w produkcji makaronów oraz wyrobów kulinarnych. Ziarno jest tez wykorzystywane do produkcji kaszy mannej, płatków śniadaniowych, znajduje zastosowanie w produkcji skrobi, słodu browarniczego oraz suchego glutenu. Należy do roślin o dużym potencjale plonowania. Z uwagi na to pełni ogromną rolę w strukturze zasiewów i jest bardzo chętnie uprawiana. Najwyższe plony uzyskuje się w regionie Wałbrzyskim oraz Legnickim, a także w rejonach Żuław Wiślanych oraz Zamościa i Opola. Powierzchnia uprawy w naszym kraju w latach 2001 - 2006 wynosiła 1,8 - 2,0 mln ha; dane GUS. Podstawowym zbożem chlebowym jest forma ozima pszenicy.

 

PRZEDPLON

 

Bardzo dobre wyniki dale uprawa pszenicy po rzepaku, roślinach strączkowych oraz okopowych. Jednak z uwagi na duży udział zbóż w strukturze zasiewów często jest uprawiana po sobie. Nie jest to korzystne dla uprawy głównie ze względu na występowanie chorób płodozmianowych oraz pozostawienie gleby w gorszej kulturze. Dopuszczalna jest uprawa pszenicy kilka lat na tym samym polu, pod warunkiem, że należy do gleb najlepszych w dobrej klasie, maksimum III, uprawianych należycie, o wysokim pozionie wód gruntowych. W innych przypadkach plony gwałtownie ulegają obniżeniu.

 

WYMAGANIA KLIMATYCZNE

 

Należy do roślin o dosyć dużych wymaganiach wodnych, z czego największe przypadają na fazę strzelania w źdźbło. Pszenica ozima jest średnio dosyć odporna na niskie temperatury. Znosi jej obniżenia do -20o C. Forma jara jest odporna na przymrozki wiosenne. Latem zbyt wysokie temperatury wpływają na obniżenie plonów.

 

WYMAGANIA GLEBOWE

 

Ma największe wymagania glebowe pośród zbóz. Plonuje najlepiej na kompleksach bardzo dobrych i dobrych, najlepiej pierwszym i drugim. Na kompleksie 3 oraz 4 może plonować dosyć dobrze, pod warunkiem występowania korzystnych warunków atmosferycznych oraz odpowiedniego pH, które powinno wynosić około 6,5.

 

NAWOŻENIE

 

- azotowe - zależy od jakości gleby. Na glebach słabszych wynosi ono od 120 do 150 kg N ha-1. Na glebach dobrych ksztaltuje się w granicach 60 - 90 kg N ha-1. Pierwszą dawkę stosuje się przed ruszeniem wegetacji, i wynosi ona od 50 do 80 kg N ha-1. Czasami pierwszą dawkę azotu można podzielić na dwie. Wynika to np. ze słabo rozwiniętego łanu po zimie. Drugą dawkę nawożenia azotem stosujemy w fazie strzelania w źdźbło, wynosi ona od 40 do 60 kg N ha-1. Trzecią dawkę stosuje się przed fazą kłoszenia.

 

- fosforowe - wykonuje się najczęściej przedsiewnie jesienią. Stosuje się dawkę P2O5 w ilości 40 do 80 kg ha-1. Czasami na słabych glebach dawkę nawozową można podzielić na dwie części i zastosować przedsiewnie oraz w czasie ruszenia wegetacji.

 

- potasowe - stosuje się w ilości 70 -120 kg K2O ha-1. Nawożenie przypada w takich samych terminach co nawożenie fosforem.

 

SIEW

 

Podstawową zasadą jest zaprawianie nasion przed siewem.

 

Pszenicę ozimą siejemy w terminach optymalnych dla danego regionu kraju. Opóźnienie terminu siewu wpływa na obniżenie plonowania, spowodowane mniejszą liczbą kłosów, liczbą ziaren i masą tysiąca nasion. Ilość wysiewu zależy od wielu czynników - między innymi odmiany, przedplonu, terminu siewu, jakości materiału siewnego, a także rodzaju i przygotowania gleby. Na glebach lepszych wysiew ziarna od 450 do 500 szt. m-2, na glebach gorszych od 550 do 600 szt m-2. Masa wysiewu wynosi 200 - 265 kg ha-1. Przy większej obsadzie odległość między rzędami wynosi 9 cm, przy mniejszej 15 cm.

 

Pszenicę jarą siejemy jak najwcześniej, w ilości 180 - 240 kg ziarna na hektar. Obsada na glebach lepszych powinna wynosić od 400 do 450 sztuk m-2, na glebach gorszych 500 - 600 szt m-2. Dla mniejszej obsady odległośc między rzedami wynosi 15 cm, dla większej 11 cm.

 

PIELĘGNACJA

 

Uprawa roli klasyczna. Po roślinach okopowych wystarczy zastosować kultywator oraz bronę. Nie wymaga się wykonania orki siewnej. Pszenica nie wymaga odleżałej gleby.

 

Przy walce z chwastami należy kierować się stopniem zachwaszczenia uprawy, rodzaaem chwastów oraz ich fazą rozwojową. Zabiegi przeprowadza się gdy chwasty są we wczesnych fazach rozwojowych, w fazie liścieni ipierwszych liści właściwych.

 

DOBÓR ODMIAN

 

Zależy od celu uprawy odmiany oraz odwarunków siedliskowych regionu.

 

Przy wyborze odmian do konkretnych warunków bardzo pomocne mogą okazać się opracowywane przez ekspertów wojewódzkich zespołów PDO "Listy zalecanych do uprawy odmian na obszarze województw".

 

ZBIÓR

 

Najczęściej jednoetapowy kombajnem. Przeprowadzamy go wówczas, gdy ziarno jest w fazie dojrzałości woskowej.

 

o zbozach

Kontakt

ul. Szkolna 2/4 lok 418

667 958 199

biuro@kfpz.pl

Szybkie menu